Ngày nay, thông tin về các xét nghiệm chẩn đoán rất dễ tiếp cận trên truyền thông. Nhưng bạn có thực sự hiểu được hết? Dưới đây là những thuật ngữ căn bản về xét nghiệm chẩn đoán bạn cần biết. Bấm vào từng thẻ để tìm hiểu thêm!

Xét nghiệm kháng thể

Xét nghiệm kháng thể

Kháng thể là các protein giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng. Xét nghiệm kháng thể là xét nghiệm dựa trên mẫu máu được sử dụng để xác định liệu một người đã tiếp xúc và có thể đã đạt được khả năng miễn dịch chống lại mầm bệnh hay không. Mầm bệnh có thể là vi khuẩn, vi-rút hoặc vi sinh vật khác có thể gây bệnh

Xét nghiệm kháng nguyên

Xét nghiệm kháng nguyên

Kháng nguyên là một phần của mầm bệnh gây ra phản ứng miễn dịch. Xét nghiệm kháng nguyên phát hiện các protein đặc trưng cho mầm bệnh đó. Mầm bệnh có thể là vi khuẩn, vi-rút hoặc vi sinh vật khác có thể gây bệnh

Chứng nhận CE Marking

Chứng nhận CE Marking

Chứng nhận CE để nói rằng sản phẩm đã qua bài kiểm tra, được đánh giá bởi nhà sản xuất và được coi là đáp ứng các yêu cầu về an toàn, sức khỏe và bảo vệ môi trường của Châu âu (EU). Dấu chứng nhận là bắt buộc đối với các sản phẩm được sản xuất ở bất kỳ đâu trên thế giới, được bán trên thị trường Châu âu hoặc ở các nước không thuộc Châu âu nhưng có chấp nhận CE

Hóa sinh lâm sàng

Hóa sinh lâm sàng

Hóa sinh lâm sàng là lĩnh vực hóa học thường liên quan đến việc phân tích dịch cơ thể cho các mục đích chẩn đoán. Việc phân tích được thực hiện trên bất kỳ loại dịch cơ thể nào, nhưng chủ yếu là huyết thanh hoặc huyết tương. Huyết thanh là chất lỏng còn lại sau khi máu đã đông. Huyết tương là chất lỏng còn lại khi quá trình đông máu được ngăn chặn với việc sử dụng chất chống đông máu.

Độ nhạy lâm sàng của một xét nghiệm

Độ nhạy lâm sàng của một xét nghiệm

Độ nhạy lâm sàng là chỉ số cho biết khả năng của xét nghiệm để xác định chính xác bệnh nhân có mầm bệnh, mắc bệnh hoặc tình trạng bệnh (“dương tính thật”)

Độ đặc hiệu lâm sàng của một xét nghiệm

Độ đặc hiệu lâm sàng của một xét nghiệm

Độ đặc hiệu lâm sàng là chỉ số cho biết khả năng của xét nghiệm xác định chính xác bệnh nhân không có mầm bệnh, mắc bệnh hoặc tình trạng bệnh (“âm tính thật”)

Chẩn đoán song hành

Chẩn đoán song hành

Chẩn đoán song hành là một xét nghiệm cung cấp thông tin để sử dụng an toàn và hiệu quả một phương pháp điều trị cụ thể. Xét nghiệm này rất quan trọng để giúp nhân viên y tế xác định lợi ích của một liệu pháp điều trị cụ thể đối với bệnh nhân có lớn hơn bất kỳ tác dụng phụ hoặc rủi ro tiềm ẩn nào xảy ra hay không. Chẩn đoán song hành thường được sử dụng nhất với các điều trị trúng đích cho bệnh ung thư

Vật tư tiêu hao

Vật tư tiêu hao

Vật tư tiêu hao là các đồ dùng một lần như đầu típ, khay đựng giếng mẫu, miếng đậy, hộp cassette, các chai lọ và vật chứa.

Chẩn đoán

Chẩn đoán

Chẩn đoán đóng một vai trò trọng yếu trong chăm sóc sức khỏe. Chẩn đoán hỗ trợ trong việc phòng ngừa bệnh tật, sàng lọc, chẩn đoán, theo dõi và điều trị bệnh

Kết quả xét nghiệm âm tính giả

Kết quả xét nghiệm âm tính giả

Kết quả xét nghiệm âm tính giả xảy ra khi kết quả xét nghiệm cho thấy không có sự hiện diện của mầm bệnh, hay tình trạng bệnh nào đó, trong khi thực tế lại có

Kết quả xét nghiệm dương tính giả

Kết quả xét nghiệm dương tính giả

Kết quả xét nghiệm dương tính giả xảy ra khi kết quả xét nghiệm cho thấy sự hiện diện của mầm bệnh, hay tình trạng bệnh nào đó, trong khi thực tế không có

Xét nghiệm được FDA phê duyệt hoặc cho phép lưu hành

Xét nghiệm được FDA phê duyệt hoặc cho phép lưu hành

Tại Hoa Kỳ, việc phát triển, sản xuất và tiếp thị các xét nghiệm thương mại được quản lý bởi Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). Có rất nhiều xét nghiệm cần phải được đánh giá và phê duyệt bởi FDA

Giấy phép Sử dụng Khẩn cấp của FDA

Giấy phép Sử dụng Khẩn cấp của FDA

Giấy phép Sử dụng Khẩn cấp của FDA cho phép sử dụng các sản phẩm y tế chưa được phê duyệt trong trường hợp khẩn cấp. Ví dụ trong đại dịch COVID-19, FDA có thể ban hành Giấy phép Sử dụng Khẩn cấp cho một số sản phẩm để chẩn đoán, điều trị, ngăn ngừa dịch bệnh nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng khi không có lựa chọn thay thế thích hợp, được phê duyệt và có sẵn

Máy xét nghiệm tự động hóa

Máy xét nghiệm tự động hóa

Các hệ thống xét nghiệm tự động hoàn toàn bao gồm các thành phần kỹ thuật cơ khí và điện tử tinh vi giúp giảm đáng kể các thao tác thủ công trong phòng xét nghiệm, giảm nguy cơ sai sót, nâng cao an toàn cho bệnh nhân và chất lượng quy trình

Máy xét nghiệm công suất cao

Máy xét nghiệm công suất cao

Một máy xét nghiệm công suất cao trong một hệ thống tự động hóa hoàn toàn hoặc trong một sự kết hợp giữa các máy xét nghiệm cho phép chạy số lượng lớn xét nghiệm trong khoảng thời gian ngắn

Chẩn đoán miễn dịch

Chẩn đoán miễn dịch

Chẩn đoán miễn dịch là một phương pháp chẩn đoán sử dụng kháng thể như là phương tiện chính để xác định mầm bệnh của các bệnh truyền nhiễm, khối u, lạm dụng thuốc, đái tháo đường, protein, các thuốc điều trị và chất gây dị ứng

Máy xét nghiệm

Máy xét nghiệm

Máy xét nghiệm bao gồm các thành phần kỹ thuật cơ khí và điện tử tinh vi được sử dụng để chạy và tự động hóa các xét nghiệm chẩn đoán. Một số máy xét nghiệm có thể vận hành riêng lẻ trong khi các máy khác có thể vận hành như một phần trong một hệ thống

Chẩn đoán In-vitro

Chẩn đoán In-vitro

Chẩn đoán in-vitro là các xét nghiệm được thực hiện trên các mẫu như máu, mô hoặc nước tiểu được lấy từ cơ thể người. Chúng cung cấp thông tin khách quan được sử dụng để phát hiện, quản lý và phòng ngừa bệnh. Các xét nghiệm chẩn đoán in-vitro ảnh hưởng đến khoảng 2/3 việc ra quyết định lâm sàng trong khi chỉ chiếm 2% chi tiêu chăm sóc sức khỏe

Chẩn đoán sinh học phân tử

Chẩn đoán sinh học phân tử

Chẩn đoán sinh học phân tử giúp xác định mầm bệnh, bệnh hoặc tình trạng bệnh bằng cách nghiên cứu các phân tử, chẳng hạn như protein, ADN và ARN, trong các mẫu bệnh phẩm

Kỹ thuật PCR hay phản ứng chuỗi polymerase

Kỹ thuật PCR hay phản ứng chuỗi polymerase

Kỹ thuật PCR cho phép khuếch đại một lượng nhỏ vật chất di truyền (ADN hoặc ARN) và đã tạo ra những bước tiến lớn trong chẩn đoán và theo dõi bệnh tật, ví dụ: đối với HIV

Thuốc thử

Thuốc thử

Thuốc thử là hỗn hợp phức tạp của các chất sinh hóa hoặc hóa chất được sử dụng trong xét nghiệm chẩn đoán in-vitro. Ví dụ: “Chất đệm ly giải” là thuốc thử được sử dụng trong xét nghiệm SARS-CoV-2 để phá vỡ các tế bào và/hoặc vi-rút nhằm xác định cấu tạo di truyền của chúng để xác nhận xem bệnh nhân có nhiễm vi-rút hay không

Mẫu thử

Mẫu thử

Mẫu thử là một lượng nhỏ vật chất của con người - máu, nước tiểu hoặc mô để phân tích. Các thiết bị phụ trợ như tăm bông đôi khi được sử dụng để thu thập mẫu thử

Xét nghiệm huyết thanh học

Xét nghiệm huyết thanh học

Xét nghiệm huyết thanh học là xét nghiệm trên mẫu máu được sử dụng để xác định kháng thể và kháng nguyên trong mẫu bệnh phẩm

Xét nghiệm

Xét nghiệm

Xét nghiệm được sử dụng để kiểm tra sự hiện diện hoặc xác định nồng độ của các thành phần cụ thể trong cơ thể người - protein, axit nucleic, tác nhân lây nhiễm, tế bào ung thư, v.v... Xét nghiệm giúp giải quyết việc sàng lọc, chẩn đoán, theo dõi, phòng ngừa và điều trị bệnh

Bộ kít xét nghiệm

Bộ kít xét nghiệm

Bộ kít xét nghiệm là những bộ thuốc thử được đóng gói thành một loại xét nghiệm để sử dụng

Giải phẫu bệnh

Giải phẫu bệnh

Giải phẫu bệnh tập trung vào việc phân tích mẫu sinh thiết hoặc các mẫu mô khác từ cơ thể người. Chúng thường được sử dụng phổ biến để phát hiện, đánh giá và quản lý bệnh ung thư